Şimali Kipr Türk Respublikası (KKTC)

KKTC Kipr adasının şimal üçdə birini tutur: şimal-şərqdə Karpaz yarımadasının ucundan şimal-qərbdə Güzelyurt körfəzinə qədər uzanır. KKTC Statistika İnstitutunun 2026-cı ilin fevralında açıqladığı proqnoza görə 2024-cü ilin sonunda əhali 489 308 nəfər idi. Paytaxt Lefkoşa, dövlət dili türk dilidir, pul vahidi kimi türk lirası işlənir.

Tarix

Osmanlı dövləti 1571-ci ildə adanı Venesiyadan aldı, Anadoludan köçürülən türklər burada məskunlaşdı. 1878-ci ildə ada Britaniyanın idarəsinə keçdi, 1960-cı ildə türk və rum icmalarının ortaq dövləti — Kipr Respublikası yarandı.

1963–1964-cü illərdə icmalararası toqquşmalar (Kipr türkləri bunu "Qanlı Milad" adlandırırlar) türkləri anklavlara sıxışdırdı. 1974-cü ildə Yunanıstan xuntasının dəstəklədiyi çevrilişdən sonra Türkiyə adaya hərbi əməliyyat keçirdi (Türkiyədə "Kıbrıs Barış Harekâtı"). Ada faktiki olaraq ikiyə bölündü. 15 noyabr 1983-cü ildə şimalda KKTC elan olundu. BMT Təhlükəsizlik Şurası bu elanı tanımadı, Kipr probleminin həlli üçün danışıqlar davam edir.

Coğrafiya

Şimal sahili boyunca Beşparmak dağları uzanır, onların cənubunda geniş Mesarya düzənliyi yerləşir. Şimal-şərqdə uzun Karpaz yarımadası var. İqlim aralıq dənizi iqlimidir: yay isti və quru, qış mülayim keçir.

Dövlət quruluşu və iqtisadiyyat

KKTC yarı-prezident respublikasıdır, parlamenti Respublika Məclisidir. Türk Dövlətləri Təşkilatında müşahidəçi statusundadır. İqtisadiyyatın əsasını xidmət sahəsi — dövlət sektoru, ticarət, turizm və ali təhsil təşkil edir. Ölkədə on minlərlə xarici tələbənin oxuduğu çoxlu universitet var.