Turkic Atlas

← Ansiklopediye dön

Türk tarihi

Balbal ve bengü taş

Mezardan doğuya doğru dizilen taş sırası: her balbal ölünün öldürdüğü bir düşmanı temsil ederdi. Bengü taş ise yazılı "ebedî taş"tır.

Balbal, Münh-Hayrhan dağı, Moğolistan
Mongolia Expeditions… / Wikimedia Commons · CC BY 3.0

Göktürk anıt külliyesinin doğu yanından bozkıra doğru kabaca yontulmuş taşlardan uzun bir sıra çekilirdi. Çin yıllıkları bu taşların sayısının, ölünün sağlığında öldürdüğü düşmanların sayısı kadar olduğunu yazar. Yazıtlar bu taşlara "balbal" der ve aralarında adı geçen düşmanlar vardır: Dokuz Oğuz hükümdarı Baz Kağan'ın balbal olarak dikildiği anılır. Bazı anıtların yanında balbal sırası birkaç kilometreye uzanır.

Balbaldan farklı olarak "bengü taş", yani ebedî taş, ölünün hayatını anlatan yazılı taştı. Bilge Kağan Kül Tigin yazıtında "ebedî taş yontturdum" der, yazıtı ise Kül Tigin'in yeğeni Yollığ Tigin yazmıştı. Yedisu'da, Altay'da ve Moğolistan'da yüzlerce taş heykel ve balbal kalmıştır, Kırgızistan'da bunlara bugün de "balbal" denir.

Kaynaklar

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia
  3. Wikipedia

Güncellendi: 17 Kasım 2026

İlgili yazılar

Bu yazıyı paylaş