Birinci Göktürk Kağanlığı (552-630)

552'de Aşina boyundan Bumin Kağan, Juan-juan (Rouran) Kağanlığı'nı yenerek yeni bir devlet kurdu. Devletin adı, Türk, daha sonra bütün Türk halklarının ortak adı oldu. Siyasi merkez Moğolistan'daki Ötüken yaylası ve Orhun vadisiydi.

Bumin'in oğlu Mukan Kağan (553-572) devleti doğuda Mançurya'ya kadar genişletti. Bumin'in kardeşi İstemi Yabgu ise batı kanadını yönetiyordu: Sasani İranı ile birlikte Akhunları yendi ve sınırı Hazar Denizi'ne ulaştırdı. 568'de İstemi'nin elçisi Maniakh İstanbul'a gitti ve Bizans'la ittifak kuruldu. Büyük İpek Yolu'nun önemli bir kısmı kağanlığın denetimindeydi.

582-603 yıllarının iç savaşlarından sonra devlet Doğu ve Batı kağanlıklarına ayrıldı. 630'da Tang İmparatoru Taizong'un ordusu Doğu Göktürk kağanı İllig Kağan'ı esir aldı. Bundan sonra elli yıl Türk boyları Tang hanedanının yönetimi altında yaşadı. Kül Tigin Yazıtı bu dönemi Türk beylerinin kendi unvanlarını bırakıp yabancı unvanlar aldığı acı yıllar olarak anar.