Çaldıran Savaşı (1514)

XVI. yüzyılın başında Şah İsmail'in Safevî Devleti hızla güçleniyor, etkisi Anadolu'nun Türkmen boyları arasında da yayılıyordu. Anadolu'da Kızılbaş isyanları çıktı. Tahta yeni çıkan Sultan I. Selim bunu devleti için bir tehlike saydı ve 1514'te büyük bir orduyla doğuya sefere çıktı. İki taraf arasındaki mezhep farkı da çatışmayı keskinleştiriyordu.

23 Ağustos 1514'te ordular Tebriz'in kuzeybatısındaki Çaldıran ovasında karşılaştı. Osmanlı ordusu sayı üstünlüğüne, toplara ve tüfekli yeniçerilere sahipti. Safevî ordusu ise büyük ölçüde yiğit Kızılbaş atlılarından oluşuyordu ve topu yoktu. Kızılbaşların güçlü saldırıları Osmanlı toplarının ve arabalardan kurulan setin önünde durdu. Şah İsmail yaralandı, ama savaş alanından çıkabildi.

Sultan Selim kısa bir süre Tebriz'e girdi, sonra geri döndü. Doğu Anadolu Osmanlılara geçti, iki devlet arasındaki savaşlar 1555 Amasya Barışı'na kadar sürdü. Çaldıran, iki Türk devletinin yollarını ayırdı. Bugün hem Azerbaycan hem Türkiye tarihçiliği onu hüzünle anar: Şah İsmail Azerbaycan Türkçesiyle "Hatayî" mahlasıyla şiirler yazıyordu, Sultan Selim ise Farsça bir divan sahibiydi.