ATarihBağımsız devletler
Ceditçiler — Türkistanlı aydınlar
XIX. yüzyıl sonu — XX. yüzyıl başında yeni usul okullar, basın ve tiyatro kuran reformcu aydınlar.
Ceditçilik (Arapça "cedid" — yeni), Rus İmparatorluğu'nun Müslüman halkları arasında doğan bir aydınlanma hareketidir. Kırım Tatarı İsmail Bey Gaspıralı'nın "usul-i cedid" okullarından ilham aldı.
Türkistan'da Mahmudhoca Behbudi, Abdurrauf Fıtrat, Münevver Kari, Abdullah Kadiri ve Çolpan gibi aydınlar yeni okullar açtı, gazete ve dergiler çıkardı, ilk Özbek tiyatrosunu kurdu. Cehalete karşı mücadeleyi milletin kurtuluşu sayıyorlardı.
Sovyet döneminde Ceditçilerin çoğu "milliyetçi" damgasıyla 1930'larda kurşuna dizildi. Bağımsızlıktan sonra millî kahramanlar olarak anılıyorlar.
Kaynaklar
Güncellendi: 3 Ekim 2026