Yenisey Kırgızları ve Kırgız Kağanlığı

Yenisey Kırgızları MÖ III. yüzyıldan XIII. yüzyıla kadar Yukarı Yenisey boyunda, bugünkü Tuva ve Hakasya topraklarında yaşadı. Göktürk yazıtlarında "Kırkız bodun" olarak geçerler.

Yenisey yazıtları — mezar taşları üzerindeki runik Türk yazıları — çoğunlukla Kırgızlara aittir. Bu yazıtlar Türk yazı kültürünün en eski örneklerindendir.

840'ta Kırgızlar Uygur Kağanlığı'nın başkenti Ordu-Balık'ı alarak kağanlığa son verdi ve bir süre Moğolistan bozkırlarına hâkim oldu. Sonraki yüzyıllarda Kırgız boylarının bir kısmı giderek Tanrı Dağları'na göçtü.