Göbeklitepe

Göbeklitepe, Şanlıurfa'nın yaklaşık 15 km kuzeydoğusunda bir tepenin üzerindedir. Burada MÖ X–IX. binyıllarda, henüz tarım ve çömlekçilik ortaya çıkmadan önce avcı-toplayıcılar dev taş yapılar diktiler.

Dairesel yapıların ortasında yüksekliği 5 metreye ulaşan T biçimli dikilitaşlar durur. Dikilitaşlara tilki, yaban domuzu, yılan, turna ve başka hayvanlar, bazılarına da insan kolları kabartma olarak işlenmiştir.

Kazılara 1995'te Alman arkeolog Klaus Schmidt başladı. Keşif, insanların büyük kutsal mekânları yerleşik hayata geçmeden önce inşa ettiğini gösterdi. Göbeklitepe 2018'de UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı; Türkiye'de 2019 "Göbeklitepe Yılı" ilan edildi.