Turkic Atlas

← Ansiklopediye dön

Türk tarihi

Kompozit yay

Ağaç, boynuz ve sinirin yapıştırılmasıyla yapılan kısa, güçlü yay: Hunlardan Osmanlı'ya kadar Türk atlısının ana silahı.

Osmanlı kompozit yayı, XVIII. yüzyıl
Daderot / Wikimedia Commons · Public domain

Kompozit yayın ortasında ahşap bir öz olur, iç yüzüne boynuz, dış yüzüne sinir yapıştırılır. Böyle bir yay kısa olduğu için at üstünde rahat kullanılır, ama uzun ahşap yaydan daha güçlü atar. Hun yayının uçları ve kabzası kemik plakalarla sağlamlaştırılırdı, bu plakalar Avrupa'dan Moğolistan'a kadar Hun dönemi mezarlarında bulunur. Kâşgarlı yayın Türkçe adını "ya", okun adını "ok" diye verir.

Osmanlı döneminde yay yapımı ayrı bir sanattı: bir yayın yapılıp kurutulması bir yıldan fazla sürebilirdi. İstanbul'daki Okmeydanı'nda uzak atış rekorları "menzil taşları"na yazılırdı. 1794'te Londra'da Osmanlı elçisinin kâtibi Türk yayıyla oku 482 yarda, yaklaşık 440 metreye attı ve İstanbul yakınındaki sütunların 800 yarda, yani 730 metreyi aşan atışların hatırası olduğunu söyledi.

Kaynaklar

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia
  3. Wikipedia

Güncellendi: 17 Kasım 2026

İlgili yazılar

Bu yazıyı paylaş