Turkic Atlas

← Ansiklopediye dön

ATarihBağımsız devletler

Bağımsızlık dönemi: modern Türk devletleri (1918 – bugün)

Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nden Türk Devletleri Teşkilatı'na — XX–XXI. yüzyıllarda Türk dünyasının bağımsızlık yolu.

Bişkek'te Türk Devletleri Teşkilatı üye ülkelerinin bayrakları
Nataev / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0

28 Mayıs 1918'de Tiflis'te Azerbaycan Halk Cumhuriyeti ilan edildi — Müslüman Doğu'nun ilk demokratik cumhuriyeti. Aynı yıllarda Kazak bozkırlarında Alaş Orda, Türkistan'da özerklik hareketleri doğdu. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Anadolu'da Mustafa Kemal önderliğinde Kurtuluş Savaşı verildi ve 29 Ekim 1923'te Türkiye Cumhuriyeti kuruldu.

XX. yüzyılın büyük bölümünde Türk halklarının çoğu Sovyetler Birliği içinde yaşadı. 1991'de SSCB dağılırken beş Türk cumhuriyeti bağımsızlığını ilan etti: Özbekistan ve Kırgızistan (31 Ağustos), Azerbaycan (18 Ekim — bağımsızlığın yeniden kazanılması), Türkmenistan (27 Ekim) ve Kazakistan (16 Aralık). 15 Kasım 1983'te ise Kıbrıs Türkleri Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni ilan etti.

Bağımsız Türk devletleri kısa sürede birbirine yakınlaştı: 1992'den itibaren zirveler düzenlendi, 2009'da Nahçıvan Anlaşması ile Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi kuruldu, 2021'de İstanbul Zirvesi'nde adı Türk Devletleri Teşkilatı oldu. Bugün teşkilatın beş üyesi — Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkiye — ile üç gözlemcisi — Macaristan, Türkmenistan ve KKTC — bulunuyor.

Kaynaklar

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia
  3. Wikipedia

Güncellendi: 11 Ekim 2026

İlgili yazılar

Bu yazıyı paylaş