Türk Devletleri Teşkilatı (TDT)

Türk Devletleri Teşkilatı, Türk devletleri arasında siyasi, ekonomik, kültürel ve bilimsel iş birliği için kurulmuş hükümetlerarası bir kuruluştur. Temeli, 3 Ekim 2009'da Nahçıvan'da Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye tarafından imzalanan Nahçıvan Anlaşması ile atıldı. Kuruluş önceleri Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi (Türk Konseyi) adını taşıyordu.

Üyeler ve gözlemciler

Dört kurucu devlete 2019'da Özbekistan katıldı. Macaristan 2018'den, Türkmenistan 2021'den, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ise 2022'den bu yana gözlemcidir. Böylece sitemizdeki sekiz devletin tamamı teşkilatın çalışmalarında yer alıyor.

Yeni ad, yeni hedef

12 Kasım 2021'deki İstanbul Zirvesi'nde Türk Konseyi, Türk Devletleri Teşkilatı adını aldı. Aynı zirvede uzun vadeli strateji belgesi "Türk Dünyası 2040 Vizyonu" kabul edildi. Belge siyasetten ulaştırmaya, ekonomiden eğitime kadar her alanda yakınlaşmayı hedefliyor.

Zirveler

Devlet başkanları her yıl zirvede bir araya gelir. 11. Zirve Kasım 2024'te Bişkek'te, 12. Zirve ise 7 Ekim 2025'te Azerbaycan'ın Gabala şehrinde yapıldı; dönem başkanlığı Azerbaycan'a geçti. Temmuz 2024'te Şuşa'da gayriresmî bir zirve de düzenlenmişti. 13. Zirve'nin Ekim 2026 sonunda Ankara'da yapılması planlanıyor.

Kardeş kuruluşlar

TDT çevresinde birkaç kuruluş faaliyet gösterir: Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA, Bakü), Uluslararası Türk Akademisi (Astana), Türk Kültür ve Mirası Vakfı (Bakü), TÜRKSOY (Ankara), Türk Yatırım Fonu ve Türk Ticaret ve Sanayi Odası (İstanbul). Anlaşmanın imzalandığı 3 Ekim her yıl Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Günü olarak kutlanır.