Kazakistan Cumhuriyeti

Kazakistan Cumhuriyeti'nin yüzölçümü 2,72 milyon kilometrekaredir — büyüklükte dünyanın dokuzuncu ülkesidir. Batıda Hazar Denizi'ne, doğuda Altay Dağları'na uzanır; Rusya, Çin, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan ile komşudur. Millî İstatistik Bürosuna göre 1 Ocak 2026 itibarıyla nüfus 20.495.975'tir. Başkent Astana, en büyük şehir Almatı'dır; resmî dil Kazakça, para birimi tengedir.

Tarih

Bu bozkırlar Saka, Hun, Göktürk, Karluk, Kıpçak ve Altın Orda gibi devletlerin yurdu oldu. 1465'te Kerey ve Canıbek hanlar Kazak Hanlığı'nı kurdu. XVIII–XIX. yüzyıllarda Kazak toprakları giderek Rus İmparatorluğu'na katıldı; 1917–1920'de Alaş Orda özerkliği yaşandı.

Sovyet döneminde 1930'ların kıtlığı (Aşarşılık) Kazak halkına ağır kayıplar verdirdi, Semey poligonunda 40 yıl nükleer denemeler yapıldı. Kazakistan 16 Aralık 1991'de bağımsızlığını ilan etti. 1997'de başkent Almatı'dan Astana'ya taşındı.

Coğrafya

Ülkenin büyük bölümü bozkır ve çöldür; güneydoğuda Tanrı Dağları (Tyan-Şan) ve Cungar Alatau, doğuda Altaylar yükselir. En yüksek nokta Han Tengri Zirvesi'dir (7010 m). Balkaş, Zaysan, Hazar ve Aral kıyıları ülkenin su haritasını oluşturur.

Devlet yapısı ve ekonomi

Kazakistan bir başkanlık cumhuriyetidir; parlamento Meclis ve Senato'dan oluşur. Ülke Türk Devletleri Teşkilatı'nın kurucularındandır; Uluslararası Türk Akademisi Astana'dadır. Ekonominin temeli petrol, gaz, uranyum, metaller ve tahıldır: Kazakistan dünyanın en büyük uranyum üreticisidir, Tengiz ve Kaşagan sahalarından petrol çıkarılır.