Sarkel'in Düşüşü ve Hazar Kağanlığı'nın Sonu (965-969)

Sarkel kalesini Hazarlar 830'larda Don Nehri kıyısında yaptırmıştı. Bizans İmparatoru Theophilos onlara mühendis Petronas Kamateros'u göndermişti. Kalenin adı Hazarca "ak ev" demektir: beyaz kireç taşından yapılmıştı.

X. yüzyılın ortasında Kiev Knezliği güçleniyor, Hazarlar ise zayıflıyordu. Yaklaşık 965'te Knez Svyatoslav İtil boyuna sefer etti, Hazar ordusunu yenip Sarkel'i aldı. Kaynaklara göre birkaç yıl sonra Hazar başkenti İtil de yıkıldı.

Böylece Kafkasya'dan İtil'e kadar üç yüzyıl hüküm süren Hazar Kağanlığı tarih sahnesinden çekildi. Rus kaynaklarında Sarkel bundan sonra "Belaya Veja" diye anıldı. Kalenin kalıntıları 1930-1950'lerde kazılarla incelendi, sonra Tsimlyansk baraj gölünün altında kaldı.