Hunların Çin'deki Devletleri (304-431)

Köken hakkında not: Hunların (Xiongnu) dilinin Türkçe olup olmadığı bilimde hâlâ tartışmalıdır, Türk tarihçiliği onları Türklerin ataları arasında sayar. 48 yılında Büyük Hun Devleti kuzey ve güney kollarına ayrıldı. Güney Hunlar Çin sınırına göçtü, 216'da ise Cao Cao onları beş bölüğe ayırıp bugünkü Shanxi eyaletine yerleştirdi.

304'te Hun tanhularının soyundan Liu Yuan kendini hükümdar ilan etti ve Han Devleti'ni kurdu. Halefleri 311'de Luoyang'ı, 316'da Chang'an'ı aldı ve Batı Jin hanedanına son verdi. 319'da Liu Yao devletin adını Zhao yaptı ve soyunu doğrudan Mete Han'a bağladı. Han-Zhao 329'da yıkıldı.

407'de Hunların Tiefu kolundan Helian Bobo, Ordos bozkırında Xia Devleti'ni kurdu. Yaptırdığı başkent Tongwan "on binleri yöneten şehir" anlamına geliyordu ve beyaz surlarıyla ünlüydü. Xia Devleti 431'de yıkıldı, Tongwan'ın kalıntıları ise bugün de Shaanxi eyaletinde duruyor.