Türkmenistan

Türkmenistan'ın yüzölçümü 491.120 kilometrekaredir. Batıda Hazar Denizi ile sınırdır. Bu, en uzun sınırıdır. Güneyde İran ve Afganistan'la, kuzeyde Kazakistan ve Özbekistan'la komşudur. 2022 sayımına göre nüfus 7.057.841'dir. Başkent Aşkabat, devlet dili Türkmence, para birimi manattır.

Tarih

Bu topraklarda Tunç Çağı'nın Margiana kültürü, Part Devleti ve İpek Yolu'nun büyük vaha şehri Merv bulunuyordu. Oğuz-Türkmen boyları burada yurt tuttu. XI. yüzyılda Selçuklular, Merv yakınındaki Dandanakan Savaşı'nı kazanarak Büyük Selçuklu Devleti'ni kurdu.

1881'de Gökdepe kalesinin düşmesinden sonra bölge Rus İmparatorluğu'na katıldı. 1924'te Türkmenistan SSC kuruldu. Türkmenistan 27 Ekim 1991'de bağımsızlığını ilan etti. 12 Aralık 1995'te BM Genel Kurulu daimî tarafsızlığını tanıdı.

Coğrafya

Ülkenin yaklaşık yüzde 70'ini Karakum Çölü kaplar. Güneyde İran sınırı boyunca Köpetdağ, doğuda Köytendağ dağları uzanır. En yüksek nokta Ayrıbaba Zirvesi'dir (3138 m). Amuderya ve Karakum Kanalı ülkenin başlıca su kaynaklarıdır.

Devlet yapısı ve ekonomi

Türkmenistan bir başkanlık cumhuriyetidir ve Türk Devletleri Teşkilatı'nda gözlemci statüsündedir. Ülke dünyanın en zengin doğal gaz rezervlerinden birine sahiptir. Mary vilayetindeki Galkınış sahası dünyanın ikinci büyük gaz sahasıdır. Pamuk, halı, ipek ve Ahal-Teke atları da ülkenin ünlü zenginlikleridir.