Turkic Atlas

← Ansiklopediye dön

ATarihBağımsız devletler

Türkistan (Hokand) Özerkliği'nin İlanı (1917)

Hokand'da toplanan Türkistan Müslümanları kurultayıyla ilan edilen özerk hükûmet: Orta Asya'da halkın seçtiği ilk millî hükûmet denemesi.

Hokand'da Hudayar Han Sarayı
Bgag / Wikimedia Commons · CC0

Kasım 1917'de Taşkent'te iktidarı ele geçiren Taşkent Sovyeti yerli Müslüman halkın temsilcilerini yönetime almadı. Buna karşılık Türkistan aydınları Hokand'da olağanüstü bir kurultay topladı.

Hokand'da toplanan Olağanüstü Genel Türkistan Müslüman Kurultayı 27 Kasım 1917'de Türkistan'ın Rusya federasyonu içinde özerk olduğunu ilan etti. Kurultay 12 kişilik Geçici Şura ile daha geniş bir Halk Meclisi seçti; Meclis'te yerlerin bir kısmı Türkistan'da yaşayan başka halklara ayrılmıştı. Hükûmete önce Muhammedcan Tınışbayev, sonra Mustafa Çokay başkanlık etti.

Özerkliğin vergi toplama ve ordu kurma imkânı yoktu. Şubat 1918'de Taşkent Sovyeti Hokand'a birlik gönderdi, şehir ağır tahribata uğradı, pek çok insan hayatını kaybetti ve 22 Şubat 1918'de özerklik sona erdi. Hokand Özerkliği, Orta Asya'da demokratik millî yönetimin ilk denemesi olarak anılır.

Kaynaklar

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia
  3. Wikipedia

Güncellendi: 12 Kasım 2026

İlgili yazılar

Bu yazıyı paylaş