Altın Orda (1242–1502)

Cengiz Han'ın torunu Batu Han, 1236–1242 seferlerinin ardından İtil boyunda Cuci Ulusu'nu — sonradan Altın Orda adını alan devleti — kurdu. Başkent, İtil kıyısındaki Saray şehriydi. Devletin toprakları İrtiş'ten Tuna'ya, Harezm'den Rus knezliklerine kadar uzanıyordu.

Hükümdar hanedan Moğol olsa da halkın çoğunluğu Kıpçak Türkleriydi ve kısa sürede Moğollar da Türkleşti: devletin dili Kıpçak Türkçesi oldu. 1313'te tahta çıkan Özbek Han döneminde İslam devlet dini olarak kabul edildi. Kıpçak Türkçesinin en değerli anıtı olan "Codex Cumanicus" sözlüğü de bu döneme aittir.

XV. yüzyılda Altın Orda birkaç hanlığa bölündü: Kazan, Kırım, Astrahan, Sibir, Nogay ve Kazak hanlıkları onun mirası üzerinde doğdu. 1502'de Büyük Orda'nın son başkenti Kırım Hanı tarafından alındı. Tatarların, Başkurtların, Kazakların ve Nogayların tarihi bu devletle sıkı sıkıya bağlıdır.