Boks

Boksta iki sporcu eldivenle yalnızca yumruk vuruşlarıyla dövüşür; galibiyet puanla, nakavtla ya da hakem kararıyla kazanılır. Amatör boksta maç üç raunt, profesyonel boksta 12 raunda kadar sürer.

Tarihi

Yumruk dövüşü MÖ 688'de antik Olimpiyat Oyunları'na alınmıştı. Modern boksun kuralları 1867'de İngiltere'de "Queensberry Markisi Kuralları" adıyla yazıldı — eldiven ve üç dakikalık raunt o günden kalmadır. Boks 1904'ten beri Olimpiyat programında; kadın boksu ise 2012 Londra'da ilk kez yer aldı.

Büyük turnuvalar

Amatörler: Olimpiyat Oyunları, Dünya ve Avrupa şampiyonaları, Asya Oyunları. Profesyoneller: dört büyük örgütün — WBA, WBC, IBF ve WBO'nun dünya şampiyonluğu kemerleri.

Türk dünyasında boks

Macar László Papp, 1948, 1952 ve 1956'da üç kez Olimpiyat şampiyonu olan ilk boksördür. Kazak boksörler bağımsızlık yıllarında art arda Olimpiyat altını kazandı: Vasiliy Jirov (1996), Bekzat Sattarhanov ve Yermahan İbraimov (2000), Bahtiyar Artayev (2004), Bahıt Sarsekbayev (2008), Serik Sapiyev (2012), Daniyar Yeleusinov (2016). Olimpiyatların en teknik boksörüne verilen Val Barker Kupası Jirov, Artayev ve Sapiyev'e nasip oldu.

Özbek boksu son yıllarda dünyanın zirvesine çıktı: 2016 Rio'da üç, 2024 Paris'te ise beş altın madalya kazanarak boks branşında birinci oldu. Bahodir Jalolov 2020 ve 2024'te iki kez ağır sıklette Olimpiyat şampiyonu oldu.

Türkiye'den Busenaz Sürmeneli, 2020 Tokyo'da altın kazanan ilk Türk kadın boksördür. Azerbaycan'da Teymur Memmedov 2015 Bakü Avrupa Oyunları'nda altın madalya kazandı.

Ünlü Türk boksörler (profesyonel)

Ruslan Çagayev (WBA ağır sıklet dünya şampiyonu, 2007), Gennadiy Golovkin (orta siklette uzun süre dünya şampiyonu), Janibek Alimhanulı (WBO ve IBF orta siklet şampiyonu), Murodjon Ahmadaliyev (WBA ve IBF şampiyonu, 2020), İsrail Madrimov (WBA şampiyonu, 2023).