Çağatay Hanlığı (1225-1370)

Cengiz Han ölmeden önce imparatorluğu oğulları arasında paylaştırdı. İkinci oğlu Çağatay'a Yedisu, Doğu Türkistan ve Maveraünnehir düştü. Hanlığın ilk merkezi İli Nehri vadisindeki Almalık şehriydi.

Hükmeden hanedan Moğol'du, ama ülkenin halkı büyük ölçüde Türk boylarındandı ve hanedan kısa sürede Türkleşti. Kebek Han (1318-1326) merkezi Maveraünnehir'e taşıdı, Karşı şehrinde saray yaptırdı ve para reformu yaptı: onun adıyla basılan gümüş paralara uzun süre "kebeki" dendi. Tarmaşirin Han (1331-1334) İslam'ı kabul etti.

XIV. yüzyılın ortasında hanlık ikiye bölündü. Doğuda Moğolistan Hanlığı kuruldu, batıda, Maveraünnehir'de ise yönetim Türk emirlerinin eline geçti. 1370'te onlardan biri, Emir Timur, bölgenin hâkimi oldu. Timurlular döneminde Nevai ve Babür'ün yazdığı edebî dil de Çağatay Türkçesi adıyla bilinir.