Turkic Atlas

← Ansiklopediye dön

Dil

Eski Uygurca ve Uygur yazısı

IX. yüzyıldan itibaren Turfan ve Gansu yazmalarının dili. Soğd alfabesinden doğan Uygur yazısı sonradan Moğol ve Mançu yazılarının temeli oldu.

Uygur yazısıyla Budist sutra, Koço, XIII-XIV. yüzyıl
Daderot / Wikimedia Commons · CC0

840'tan sonra Turfan ve Gansu'da yaşayan Uygurlar, Eski Türkçenin devamı olan Eski Uygurcayla çok zengin bir edebiyat yarattı. Budist, Mani ve Hristiyan metinleri, hukuki belgeler, mektuplar ve tıp kitapları bu dilde yazılmıştır. Hacim bakımından erken Türk yazılı mirasının en büyük kısmı Eski Uygurcadır.

Uygurlar runik yazının yanında Soğd alfabesinden türeyen kendi yazılarını kullanıyordu. Bu yazı yukarıdan aşağı, dikey satırlarla yazılırdı. XIII. yüzyılda Cengiz Han devletinde Uygur kâtipler yazışmaları yönetti ve Moğollar bu alfabeyi aldı. Moğol yazısından da sonradan Mançu yazısı doğdu. Uygur yazısı Orta Asya'da XV. yüzyıla kadar Çağatayca metinlerde de kullanıldı.

Kaynaklar

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia
  3. Wikipedia

Güncellendi: 18 Kasım 2026

İlgili yazılar

Bu yazıyı paylaş