Turkic Atlas

← Ansiklopediye dön

Türk tarihi

Cüveynî'nin Tarih-i Cihangüşa'sı (y. 1260)

Cengiz Han ve haleflerinin, Harezmşahların çöküşünün ve Uygurların köken efsanesinin anlatıldığı Farsça tarih.

Tarih-i Cihangüşa'nın 1290 tarihli yazmasının açılış resmi, Fransa Millî Kütüphanesi
13th century artist / Wikimedia Commons · Public domain

Alaeddin Ata Melik Cüveynî Moğol hizmetinde bir İranlı devlet adamıydı. Eseri 1252-1253'te Karakurum'da yazmaya başladı ve yaklaşık 1260'ta bitirdi, sonra yirmi yıldan fazla Bağdat valiliği yaptı. Kitap üç bölümdür: Cengiz Han ve halefleri, Harezmşahlar devleti ve İsmaililerin Alamut kalesinin 1256'da düşüşü.

Türk tarihi için en değerli bölümler Harezmşahlar ve Uygurlar üzerinedir. Cüveynî, Türk kökenli Harezmşahların Otrar olayından sonra nasıl dağıldığını yakından bilen biri olarak anlatır. Uygurların köken efsanesini de yazıya geçirmiştir: Tola ve Selenga ırmaklarının birleştiği yerde bir ağaçtan beş çocuk doğar, en küçükleri Bögü Tegin Uygurların hanı olur.

Kaynaklar

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia
  3. Wikipedia

Güncellendi: 18 Kasım 2026

İlgili yazılar

Bu yazıyı paylaş