Turkic Atlas

← Ansiklopediye dön

İnanç

Uygurlarda Maniheizm

763'te Bögü Kağan Maniheizm'i Uygur Kağanlığı'nın devlet dini ilan etti. Uygurlar tarihte bu dini devlet dini yapan tek halktır.

Mani rahipleri, Koço, X. yüzyıl
PHGCOM / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0

Maniheizm, III. yüzyılda İran'da Mani'nin kurduğu, ışık ile karanlığın mücadelesine dayanan bir dindir. Onu Orta Asya'ya ve Çin'e Soğd tüccarlar yaymıştı. 762'de Uygur kağanı Bögü, Tang hanedanına isyancılara karşı yardım etmek için Luoyang'a geldi ve orada dört Mani rahibiyle tanıştı. Rahipleri başkenti Ordubalık'a götürdü ve 763'te Maniheizm'i devlet dini ilan etti.

Bu olay, Ordubalık yakınındaki üç dilli Karabalgasun yazıtında Çince, Soğdca ve Eski Türkçe yazılmıştır. Maniheizm 840'ta kağanlık dağılana kadar resmî din olarak kaldı, sonra Koço'da Budizm'le yan yana yaşadı. Turfan'da bulunan Mani kitapları, resimleri ve ilahileri bugün dünyanın en değerli Mani yazmaları sayılır. Irk Bitig de bir Mani manastırında yazılmıştır.

Kaynaklar

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia
  3. Wikipedia

Güncellendi: 18 Kasım 2026

İlgili yazılar

Bu yazıyı paylaş