Dil
Eski Uygurca ve Uygur yazısı
IX. yüzyıldan itibaren Turfan ve Gansu yazmalarının dili. Soğd alfabesinden doğan Uygur yazısı sonradan Moğol ve Mançu yazılarının temeli oldu.

840'tan sonra Turfan ve Gansu'da yaşayan Uygurlar, Eski Türkçenin devamı olan Eski Uygurcayla çok zengin bir edebiyat yarattı. Budist, Mani ve Hristiyan metinleri, hukuki belgeler, mektuplar ve tıp kitapları bu dilde yazılmıştır. Hacim bakımından erken Türk yazılı mirasının en büyük kısmı Eski Uygurcadır.
Uygurlar runik yazının yanında Soğd alfabesinden türeyen kendi yazılarını kullanıyordu. Bu yazı yukarıdan aşağı, dikey satırlarla yazılırdı. XIII. yüzyılda Cengiz Han devletinde Uygur kâtipler yazışmaları yönetti ve Moğollar bu alfabeyi aldı. Moğol yazısından da sonradan Mançu yazısı doğdu. Uygur yazısı Orta Asya'da XV. yüzyıla kadar Çağatayca metinlerde de kullanıldı.
Kaynaklar
Güncellendi: 18 Kasım 2026

















