Turkic Atlas

← Ansiklopediye dön

ATarihBağımsız devletler

Gazneliler Devleti (963–1186)

Afganistan'dan Hindistan'a uzanan, Sultan Mahmud döneminde ilim ve şiirin merkezi hâline gelen Türk devleti.

Gazneliler Devleti'nin sınırları
Arab League / Wikimedia Commons · Public domain

Samanoğulları'nın Türk komutanı Alp Tigin, 963'te Gazne'de (bugünkü Afganistan) bağımsız bir yönetim kurdu. Devletin asıl kurucusu Sebük Tigin, en ünlü hükümdarı ise oğlu Gazneli Mahmud (998–1030) oldu — "sultan" unvanını kullanan ilk hükümdarlardan biri sayılır.

Mahmud Hindistan'a on yedi sefer düzenledi ve devletin sınırlarını Horasan'dan Pencap'a kadar genişletti. Sarayında dönemin büyük âlimleri ve şairleri toplanmıştı: Biruni burada Hindistan hakkındaki ünlü eserini yazdı, Firdevsî "Şehname"yi Sultan Mahmud'a sundu.

1040'ta Dandanakan Savaşı'nda Selçuklulara yenilen Gazneliler Horasan'ı kaybetti ve egemenlikleri Afganistan ile Kuzey Hindistan'la sınırlı kaldı. 1186'da Lahor'un Gurlular tarafından alınmasıyla devlet sona erdi. Gazneliler, Türklerin Hindistan'a gelişinin ve orada doğan Türk-İslam kültürünün başlangıcı oldu.

Kaynaklar

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia

Güncellendi: 11 Ekim 2026

İlgili yazılar

Bu yazıyı paylaş