Türk tarihi
Şine Usu yazıtı (759-761)
Bayançor Kağan'ın birinci ağızdan konuştuğu anıt taş: Uygurların iktidara gelişi, savaşlar ve Selenga üzerinde Bay Balık şehrinin kurulması.

Şine Usu yazıtını 1909'da Fin bilgin Gustaf Ramstedt Moğolistan'ın kuzeyinde, Bulgan ilinde buldu. Onu Uygur kağanı Bayançor 759-761 yıllarında diktirdi. Yazıtta kağan birinci ağızdan konuşur, Uygurların atalarını, Göktürk Kağanlığı'na karşı ayaklanmayı, Basmıl ve Karluklarla, sonra Tatarlar ve Çiklerle savaşları sayar.
Yazıtın en ilginç haberlerinden biri şehir kurulmasıdır: kağan, Selenga Irmağı üzerinde Soğd ve Çinli ustalara Bay Balık şehrini yaptırdığını yazar. Bu, göçebe bir Türk devletinin şehir kurmasının yazıtta kaydedilen erken örneklerindendir. Şine Usu ayrıca Tariat yazıtından söz eder ve onun aranmasına yol açmıştır.
Kaynaklar
Güncellendi: 18 Kasım 2026

















