Turkic Atlas

← Ansiklopediye dön

Türk tarihi

Toy ve kurultay

Beylerin bir araya geldiği büyük meclis: kağan seçilir, savaş ve barışa karar verilir, il şölenle ağırlanır.

Oğuz beylerinin meclisi, Câmiü't-tevârîh minyatürü, Herat, 1426-1430
1426-30 Herat artist / Wikimedia Commons · Public domain

Eski Türk devletinde büyük kararlar yalnızca kağanın elinde değildi. Yeni kağan, savaş ve göç gibi konular boy beylerinin meclisinde görüşülürdü. Çin yıllığı Zhoushu, Göktürklerde kağanın tahta çıkışını şöyle anlatır: beyler onu keçe üstünde kaldırır, güneş yönünde dokuz kez döndürür, sonra kaç yıl hüküm süreceğini sorarlardı.

"Toy" kelimesi hem meclis hem şölen demekti ve bu iki anlam birbirinden ayrılmazdı: beyler toplandığında il ağırlanırdı. Dede Korkut Kitabı'nın hikâyelerinden biri, Bayındır Han'ın yılda bir kez toy edip Oğuz beylerini ağırlamasıyla başlar. Moğol döneminde aynı meclis "kurultay" adıyla bilindi. Kelime bugün de yaşıyor: Kırgızistan'da halk kurultayı, Macaristan'da Büyük Kurultay düzenleniyor.

Kaynaklar

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia
  3. Wikipedia

Güncellendi: 17 Kasım 2026

İlgili yazılar

Bu yazıyı paylaş