Turkic Atlas

← Ansiklopediye dön

Türk tarihi

Umay

Kadınların, doğumun ve çocukların koruyucusu. Orhun yazıtlarında Tanrı ile birlikte adı geçen tek ilahi kadın gücü.

Kül Tigin Anıtı, Orhun Vadisi
Vezirtonyukuk / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0

Umay'ın adı en eski Türk metinlerinde geçer. Bilge Kağan, Kül Tigin yazıtında küçük kardeşi Kül Tigin'in "Umay gibi annem hatunun kutu sayesinde" er adı aldığını yazar. Tonyukuk yazıtında Umay, Tanrı ve kutsal Yer-Su ile birlikte Türklere zafer veren güçler arasında sayılır. Yani Umay hem anne ve hatunla karşılaştırılır hem de devletin kaderinde rol oynar.

XI. yüzyılda Kâşgarlı "umay" kelimesini doğumla ilişkilendirir ve kadınların "Umay'a hizmet eden oğlan doğurur" dediğini yazar. Umay inancı sonraki Türk halklarında da yaşadı: Altaylar, Hakaslar, Kazaklar ve Kırgızlar onu bebekleri koruyan "Umay ana", "Umay ene" olarak tanır.

Kaynaklar

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia
  3. Wikipedia

Güncellendi: 18 Kasım 2026

İlgili yazılar

Bu yazıyı paylaş