Turkic Atlas

← Ansiklopediye dön

İnanç

Uygur Budizmi

840'tan sonra Turfan ve Koço'da Uygurlar Budizm'i benimsedi: Bezeklik mağaraları, "Altun Yaruk" çevirisi ve zengin Türkçe Budist edebiyatı.

Uygur prensleri, Bezeklik mağara resmi, 9.-12. yüzyıllar
9th-12th century Uyghur artist / Wikimedia Commons · Public domain

Uygur Kağanlığı 840'ta dağıldıktan sonra Uygurların bir kısmı Turfan vadisine göçüp Koço Uygur Devleti'ni kurdu. Burada zamanla Budizm'i benimsediler ve X-XI. yüzyıllarda Budizm, Maniheizm'i geride bırakarak ana din oldu. Turfan yakınındaki Bezeklik mağaralarının duvarlarında Uygur prenslerinin ve prenseslerinin portreleri kalmıştır, resimlerin yanında adları Eski Uygurca yazılıdır.

Uygurlar Sanskritçe, Toharca ve Çinceden çok sayıda Budist metni Türkçeye çevirdi. En ünlüsü, Şıngku Seli Tutung'un çevirdiği "Altun Yaruk" ("Altın Işık") sutrasıdır. Toharcadan çevrilen "Maitrisimit" ise Türk dilinde ilk tiyatro eseri sayılır. Uygur alfabesi sonradan Moğol yazısının temeli oldu ve Uygur kâtipler Cengiz Han devletinde yazışmaları yönetti.

Kaynaklar

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia
  3. Wikipedia

Güncellendi: 18 Kasım 2026

İlgili yazılar

Bu yazıyı paylaş