Güreş

Güreşte iki sporcu rakibini yere düşürmeye, sırtını mindere yapıştırmaya ya da tekniklerle puan toplamaya çalışır. Olimpiyat programında iki stil var: grekoromen güreşte yalnızca belden yukarısı tutulabilir, serbest güreşte ise bacaklardan da tutmak ve bacakla teknik yapmak serbesttir.

Tarihi

Güreş insanlığın en eski sporlarından biridir: MÖ 708'de antik Olimpiyat Oyunları'na alınmıştı. Modern Olimpiyatlarda grekoromen güreş 1896'dan, serbest güreş 1904'ten, kadın güreşi 2004'ten beri yapılıyor. Uluslararası federasyon — United World Wrestling (UWW) 1912'de kuruldu.

Türk halklarının her birinin kendi güreş geleneği var: Türkiye'nin yağlı güreşi ve Kırkpınar, Azerbaycan'ın zorhana pehlivanlığı, Özbeklerin kuraşı, Kazakların küresi, Kırgızların alışı, Tatar ve Başkurtların köreşi, Tuvaların hüreşi. Kırkpınar Yağlı Güreş Festivali dünyanın aralıksız düzenlenen en eski spor organizasyonlarından sayılır ve UNESCO listesinde yer alır.

Büyük turnuvalar

Olimpiyat Oyunları, Dünya ve Avrupa şampiyonaları, Asya Oyunları, Dünya Göçebe Oyunları (millî güreş türleri).

Türk dünyasında güreş

Türkiye Olimpiyat altınlarının büyük kısmını güreşte kazandı: Yaşar Doğu (1948), Hamit Kaplan (1956), Hamza Yerlikaya (1996, 2000), Taha Akgül (2016) ve diğerleri. Azerbaycan'da Namig Abdullayev (2000), Ferid Mansurov (2004), Toğrul Askerov ve Şerif Şerifov (2012) Olimpiyat şampiyonu oldu.

Kazak Jaksılık Uşkempirov 1980'de grekoromende Olimpiyat şampiyonu oldu. Saha (Yakut) pehlivanları Roman Dmitriyev (1972) ve Pavel Pinigin (1976) serbest güreşte Olimpiyat altını kazandı. Kırgız Akjol Mahmudov 2020 Tokyo'da gümüş madalya kazandı, 2022 ve 2023'te ise grekoromende ülkesinin ilk dünya şampiyonu oldu. Macar Tamás Lőrincz 2020 Tokyo'da grekoromende Olimpiyat şampiyonu oldu.

Ünlü Türk pehlivanlar

Yaşar Doğu, Hamit Kaplan, Hamza Yerlikaya, Taha Akgül, Rıza Kayaalp, Namig Abdullayev, Ferid Mansurov, Toğrul Askerov, Şerif Şerifov, Akjol Mahmudov, Aysuluu Tınıbekova, Meerim Jumanazarova, Yasemin Adar.