Turkic Atlas

← Ansiklopediye dön

Türk tarihi

Yer-Su

Türklerin kutsal yurt ruhu: yazıtlarda Tanrı ve Umay ile birlikte Türk halkına zafer veren "ıduk yer sub".

Orhun Vadisi, Ötüken toprağı
Jonashtand / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0

Eski Türkçede "yer sub" hem yurt toprağı hem de onun ruhu demekti. Yazıtlarda bu ruh "ıduk", yani kutsal diye anılır. Kül Tigin yazıtında, Türk halkı yok olmasın diye "yukarıda Türk'ün Tanrısı, Türk'ün kutsal yeri-suyu"nun İlteriş Kağan'ı ve İlbilge Hatun'u halkın başına geçirdiği söylenir.

Tonyukuk yazıtı zaferden sonra şöyle der: "Tanrı, Umay, kutsal Yer-Su bize zafer verdi." Göktürkler için toprak, dağ, ırmak ve orman ruhluydu, Ötüken ormanı ise "ilin yeri" sayılırdı. Bu anlayış sonraki Türk halklarında da yaşadı: Altay ve Saha Türklerinin inancında her dağın, ırmağın ve gölün kendi iyesi, kendi ruhu vardır.

Kaynaklar

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia
  3. Wikipedia

Güncellendi: 17 Kasım 2026

İlgili yazılar

Bu yazıyı paylaş