Türkmenbaşı'nda Azerbaycan ve Orta Asya liderlerinin 8. İstişare Toplantısı: dönem başkanlığı Azerbaycan'a geçti

8 Ekim'de Türkmenistan'ın Türkmenbaşı şehrindeki Avaza kompleksinde Azerbaycan ve Orta Asya Devlet Başkanlarının 8. İstişare Toplantısı yapıldı. Toplantıya Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhamedov, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım-Cömert Tokayev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov ve Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman katıldı.

Liderler toplantının Ortak Bildirisi'ni ve formatın düzenleyici belgelerine ilişkin Karar'ı imzaladı. Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, İstişare Toplantısı dönem başkanlığını üstlenen Azerbaycan'ı tebrik ederek bu dönemde formatın çalışmalarının yeni bir ivme kazanacağını söyledi.

Cumhurbaşkanı İlham Aliyev konuşmasında Azerbaycan'ın geçen yılın kasım ayında bu formatın tam üyesi olduğunu hatırlattı; bu girişimi geçen ağustosta yine Avaza'da Gurbangulı Berdimuhamedov dile getirmişti. Azerbaycan'ın Orta Asya ülkeleriyle ticareti geçen yıl yüzde 50'den fazla arttı, ülkede Orta Asya sermayeli 400'den fazla şirket faaliyet gösteriyor. Azerbaycan; Kazakistan, Özbekistan ve Kırgızistan ile ortak yatırım fonları kurdu.

Ulaştırma ve enerji iş birliğinin ana alanları: Orta Koridor üzerinden transit yük taşımacılığı geçen yıl yüzde 10'dan fazla, bu yılın ilk sekiz ayında ise yaklaşık yüzde 20 arttı. Hazar'ın tabanından geçecek fiber optik hat ("Dijital İpek Yolu") üzerinde çalışılıyor; Kazakistan ve Özbekistan ile birlikte bir "yeşil enerji" koridoru kuruluyor.

Diğer liderler de önerilerini sundu. Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım-Cömert Tokayev bölge içi ticareti yaklaşık 13 milyar dolardan en az 20 milyar dolara çıkarmayı, yapay zekânın sorumlu kullanımına dair bir bildiri hazırlamayı ve ortak bir bölgesel televizyon kanalı kurmayı önerdi. Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev "6 ekonomi — 1 ürün" formülüyle ortak üretime geçilmesi ve gelecek yıl Orta Asya–Azerbaycan iş forumu düzenlenmesi çağrısında bulundu. Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov "bir seyahat — birkaç ülke" ilkesiyle turizmin geliştirilmesini ve buzulların korunmasını öne çıkardı, Azerbaycan'ın 2027 dönem başkanlığına destek vereceklerini söyledi.

Aliyev, kardeş ülkelerin kurtarılmış topraklarda inşa ettiği yapılar için de teşekkür etti: Füzuli'de Özbekistan'ın Mirza Uluğbey Okulu ve Türkmenistan'ın girişimiyle yapılan cami, Kazakistan'ın Kurmangazı Çocuk Yaratıcılık Merkezi ve Ağdam'da Kırgızistan'ın Manas Okulu. Toplantının ardından Aliyev, Serdar Berdimuhamedov ile ikili görüşme yaptı.