Turkic Atlas

← Ansiklopediye dön

Türk tarihi

At koşumu: üzengi ve eyer

Demir üzengi ve sağlam eyer bozkır atlısını at üstünde hem okçu hem mızrakçı yaptı. Avrupa demir üzengiyi VI. yüzyılda bozkır halklarından öğrendi.

Türk dönemine ait demir üzengiler ve gem
Gary Todd from Xinzheng, China / Wikimedia Commons · CC0

Üzengi ilk kez IV. yüzyılda Doğu Asya'da ortaya çıktı, ama onu Avrasya bozkırı boyunca yayan göçebe atlılar oldu. Altay ve Moğolistan'daki Göktürk dönemi mezarlarında atlı çoğu zaman atıyla birlikte gömülürdü: yanında demir üzengiler, dizgin, gem ve eyer kalıntıları bulunur. Ahşap çatılı eyer ve iki üzengi, atlıya dörtnala giden atın üstünde dönüp ok atma, mızrakla vurma imkânı veriyordu.

Avrupa üzengiyle VI. yüzyılın sonunda Avarlar aracılığıyla tanıştı. 600 dolaylarında yazılan Bizans savaş kitabı "Strategikon" atlıya demir üzengi takmayı önerir, bu, Avrupa kaynaklarında üzenginin ilk anılışıdır. Kâşgarlı "üzengü" kelimesini kaydeder, Türkçe "eyer", "dizgin", "üzengi" kelimeleri bugün de pek çok Türk dilinde aynıdır.

Kaynaklar

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia
  3. Wikipedia

Güncellendi: 17 Kasım 2026

İlgili yazılar

Bu yazıyı paylaş