Turkic Atlas

← Ansiklopediye dön

ATarihBağımsız devletler

Safevî Devleti (1501–1736)

Şah İsmail Hatayî'nin Tebriz'de kurduğu, sarayı ve ordusu Azerbaycan Türkçesi konuşan büyük devlet.

Şah İsmail Hatayî
Cristofano dell'Altissimo / Wikimedia Commons · Public domain

1501'de on dört yaşındaki İsmail, Kızılbaş Türk boylarının — Şamlu, Rumlu, Ustaclu, Tekelü, Afşar, Kaçar ve diğerlerinin — desteğiyle Tebriz'de şah ilan edildi. Birkaç yıl içinde Azerbaycan, İran, Irak ve Horasan tek bir devlette birleşti.

Şah İsmail "Hatayî" mahlasıyla Azerbaycan Türkçesiyle güzel şiirler yazdı; onun döneminde saray, ordu ve diplomatik yazışmalar büyük ölçüde Türkçe yürütülüyordu. 1514'te Çaldıran Savaşı'nda Osmanlı Padişahı Yavuz Sultan Selim'e yenildi. Başkent daha sonra Kazvin'e, I. Şah Abbas döneminde ise İsfahan'a taşındı — İsfahan'ın ünlü meydanı ve camileri bu dönemden kalmadır.

1736'da Nadir Şah Afşar tahta çıktı ve Safevî hanedanı sona erdi. Ancak Türk hanedanlarının egemenliği sürdü: Afşarlardan sonra Kaçarlar İran'ı 1925'e kadar yönetti. Safevîler, Azerbaycan dili ve edebiyatının, halıcılık ve minyatür sanatının parlak bir dönemini yarattı.

Kaynaklar

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia

Güncellendi: 11 Ekim 2026

İlgili yazılar

Bu yazıyı paylaş