Turkic Atlas

← Ansiklopediye dön

ATarihBağımsız devletler

Uygur Kağanlığı (744–840)

Göktürklerin varisi: şehirler kuran, kendi yazısını geliştiren ve Türk kültürünü göçebelikten yerleşik hayata taşıyan kağanlık.

Yenisey Kırgızları ve Kırgız Kağanlığı
8th century Manichean painter / Wikimedia Commons · Public domain

744'te Uygur, Basmıl ve Karluk boyları İkinci Göktürk Kağanlığı'na son verdi ve Kutlug Bilge Kül Kağan Uygur Kağanlığı'nı ilan etti. Merkez yine Orhun vadisiydi; burada başkent Ordu-Balık (Karabalgasun) kuruldu — bozkırda kurulan ilk büyük Türk şehirlerinden biri.

Uygurlar, Tang Çini'ne iç isyanı bastırmada yardım etti ve karşılığında İpek Yolu ticaretinden büyük gelir elde etti. 762'de Bögü Kağan Maniheizmi devlet dini olarak kabul etti. Soğd alfabesinden geliştirilen Uygur yazısı yüzyıllar boyunca kullanıldı ve sonradan Moğol ve Mançu alfabelerinin temeli oldu.

840'ta Yenisey Kırgızları Ordu-Balık'ı aldı ve kağanlık dağıldı. Uygurlar güneye ve batıya göç ederek Kanchou ve Turfan (Koço) Uygur devletlerini kurdu; bu devletler Budist ve Maniheist sanatın, kitap kültürünün parlak merkezleri oldu.

Kaynaklar

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia

Güncellendi: 11 Ekim 2026

İlgili yazılar

Bu yazıyı paylaş