Turkic Atlas

← Ensiklopediyaya qayıt

AŞəxsiyyətMüstəqil dövlətlər

Əlişir Nəvai

Böyük şair və dövlət xadimi (1441–1501), çağatay türk ədəbiyyatının zirvəsi. Türk dilinin fars dilindən geri qalmadığını sübut edib.

Daşkənddə Əlişir Nəvainin abidəsi
Artemev Nikolay / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0

Nizaməddin Əlişir Nəvai Herat şəhərində doğulub, Teymuri hökmdarı Hüseyn Bayqaranın uşaqlıq dostu və vəziri olub. Xeyriyyəçi kimi mədrəsələr, xəstəxanalar, karvansaralar tikdirib.

Onun "Xəmsə"si (beş poema) — "Heyrət-ül-əbrar", "Fərhad və Şirin", "Leyli və Məcnun", "Səb'eyi-səyyar" və "Səddi-İskəndəri" türk dilində yazılmış ilk tam "Xəmsə"dir. Divanlarında minlərlə qəzəl var.

"Mühakimət-ül-lüğəteyn" ("İki dilin mühakiməsi") əsərində türk dilinin zənginliyini və incəliyini fars dili ilə müqayisədə müdafiə edib. Özbəkistanda vilayət, şəhər, opera teatrı və milli kitabxana onun adını daşıyır. Füzuli və Azərbaycan şairləri də ondan təsirlənib.

Mənbələr

  1. Wikipedia

Yenilənib: 3 oktyabr 2026

Əlaqəli yazılar

Bu yazını paylaş