Karate

Karate yapon dilində "boş əl" deməkdir: silahsız, yalnız əl və ayaq zərbələri ilə müdafiə sənəti. Yarışlarda iki növ var: "kata" — xəyali rəqiblə fənlərin ardıcıl ifası, "kumite" — iki idmançının döyüşü.

Tarixi və üslubları

Karate Okinava adalarında yerli döyüş ənənəsi ilə Çin döyüş sənətlərinin qovuşmasından yaranıb. 1922-ci ildə Giçin Funakoşi onu Yaponiyaya apardı və onun şotokan üslubu dünyaya yayıldı. Digər böyük üslublar — qoju-ryu, şito-ryu, vado-ryu — Dünya Karate Federasiyasının (WKF) idman karatesinin əsasını təşkil edir. Masutatsu Oyamanın 1964-cü ildə yaratdığı kyokuşin isə tam təmaslı döyüşü ilə tanınır və öz dünya çempionatlarını keçirir.

Böyük yarışlar

WKF Dünya çempionatı (1970-ci ildən), Avropa və Asiya çempionatları, Asiya Oyunları, Avropa Oyunları (Bakı 2015), Dünya Oyunları; kyokuşin və digər üslubların öz dünya çempionatları. Karate 2020 Tokio Olimpiadasında yeganə dəfə Olimpiya proqramında oldu.

Türk dünyasında karate

Azərbaycanlı Rafael Ağayev beş dəfə dünya, on bir dəfə Avropa çempionu olub və Tokio 2020 Olimpiadasında gümüş medal qazanıb. Fridovsi Fərzəliyev 2015-ci il Bakı Avropa Oyunlarında qızıl qazandı. Türkiyədən Eray Şamdan Tokioda gümüş medal aldı, türk karateçiləri Avropa çempionatlarında ən çox medal qazanan komandalardandır.

Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstanda həm idman karatesi, həm də kyokuşin geniş yayılıb; minlərlə uşaq karate klublarında məşq edir.

Məşhur türk karateçiləri

Rafael Ağayev, Fridovsi Fərzəliyev, İrina Zaretska, Eray Şamdan, Serap Özçelik Arapoğlu.