Basketbol

Basketbolda beş nəfərlik iki komanda topu 3,05 metr hündürlükdə asılmış səbətə atmağa çalışır. Oyun sürət, dəqiqlik və komanda işi tələb edir; 3x3 basketbol isə küçə oyunundan Olimpiya növünə çevrilib.

Tarixi

Basketbolu 1891-ci ilin dekabrında ABŞ-ın Sprinqfild şəhərində bədən tərbiyəsi müəllimi Ceyms Neysmit icad etdi — ilk səbətlər şaftalı səbətləri idi. Beynəlxalq Basketbol Federasiyası (FIBA) 1932-ci ildə yarandı. Basketbol 1936-cı ildə Berlində Olimpiya proqramına daxil oldu, qadın basketbolu 1976-cı ildən, 3x3 basketbol isə 2020 Tokio Olimpiadasından keçirilir.

Böyük yarışlar

Olimpiya Oyunları, FIBA Dünya Kuboku (1950-ci ildən), Avropa çempionatı — EuroBasket (1935-ci ildən), Şimali Amerikanın NBA liqası (1946), Avropanın ən güclü klub turniri Avroliqa və FIBA Asiya Kuboku.

Türk dünyasında basketbol

Macarıstan 1955-ci ildə doğma Budapeştdə Avropa çempionu oldu. Türkiyə millisi 2001-ci ildə öz evində keçirilən EuroBasket-də, 2010-cu ildə isə yenə öz evində keçirilən Dünya çempionatında gümüş medal qazandı. Türkiyənin qadın millisi 2011-ci ildə Avropa çempionatının finalında oynadı.

Türk klubları Avropanın zirvəsindədir: "Anadolu Efes" Avroliqanı 2021 və 2022-ci illərdə ardıcıl iki dəfə, "Fənərbağça" isə 2017 və 2025-ci illərdə qazandı. İstanbul Avroliqanın "Final Four" turnirini dəfələrlə qəbul edib. Qazaxıstanın "Astana" klubu VTB Birləşmiş Liqasında oynayır, Azərbaycan, Özbəkistan və Qırğızıstanda isə 3x3 basketbolu sürətlə inkişaf edir.

Məşhur türk basketbolçuları

Mehmet Okur (2004-cü ildə NBA çempionu, 2007-ci ildə "All-Star"), Hidayət Türkoğlu (2008-ci ildə NBA-nın "ən çox inkişaf edən oyunçusu"), Alpərən Şəngün (2025-ci ildə NBA "All-Star" oyunçusu), İbrahim Kutluay, Kərəm Tunçəri.