MMA — qarışıq döyüş sənətləri

Qarışıq döyüş sənətlərində (MMA) idmançılar həm ayaq üstə — yumruq, təpik, diz və dirsək zərbələri ilə, həm də yerdə — güləş fəndləri, boğucu və ağrılı tutmalarla döyüşür. Döyüş adətən səkkizbucaqlı "oktaqon"da və ya ringdə keçirilir.

Tarixi

Hər cür zərbə və tutmaya icazə verən döyüş — pankration — e.ə. 648-ci ildə qədim Olimpiya Oyunlarına daxil edilmişdi. Müasir MMA 1993-cü ildə ABŞ-da ilk UFC turniri ilə yarandı; 2000-ci illərin əvvəlində qəbul edilən "Vahid qaydalar" çəki dərəcələri, raundlar və təhlükəsizlik tələbləri ilə onu tam idman növünə çevirdi.

Böyük təşkilatlar

UFC (ABŞ, dünyanın ən böyük MMA liqası), PFL (2023-cü ildə Bellator-u da birləşdirdi), Asiyanın ONE Championship liqası, həvəskar MMA üzrə Beynəlxalq MMA Federasiyası (IMMAF). Qazaxıstanda "Naiza" kimi yerli liqalar da fəaliyyət göstərir.

Türk dünyasında MMA

Türk xalqlarının güclü güləş ənənəsi MMA-da böyük üstünlük yaradır. Qırğızıstanda böyüyən Valentina Şevçenko UFC-də yüngül çəkidə (flyweight) uzun müddət dünya çempionu olub və bu titulu 2024-cü ildə yenidən qazandı. Qazax Şavkat Raxmonov UFC-nin ən güclü yarı-orta çəki döyüşçülərindəndir.

Azərbaycan, Türkiyə, Özbəkistan və Qazaxıstandan çoxlu döyüşçü UFC, PFL və ONE liqalarında çıxış edir; Bakı, Almatı və Daşkənd böyük MMA gecələrinə ev sahibliyi edir.

Məşhur türk döyüşçüləri

Valentina Şevçenko, Şavkat Raxmonov, Mahmud Muradov, Jalqas Jumaqulov.