Türk tarixi
At qoşumu: üzəngi və yəhər
Dəmir üzəngi və möhkəm yəhər çöl süvarisini atın üstündə həm oxçu, həm nizəçi etdi. Avropa dəmir üzəngini VI əsrdə çöl xalqlarından öyrəndi.

Üzəngi ilk dəfə IV əsrdə Şərqi Asiyada yaranıb, lakin onu Avrasiya çölü boyunca yayan köçəri süvarilər oldu. Altay və Monqolustandakı Göytürk dövrü qəbirlərində süvari çox vaxt atı ilə birlikdə dəfn edilirdi: yanında dəmir üzəngilər, yüyən, ağızlıq və yəhər qalıqları tapılır. Taxta çərçivəli yəhər və iki üzəngi süvariyə çapan atın üstündə dönüb ox atmağa, nizə ilə vurmağa imkan verirdi.
Avropa üzəngi ilə VI əsrin sonunda Avarlar vasitəsilə tanış oldu. Təxminən 600-cü ildə yazılmış Bizans hərb kitabı "Strategikon" süvariyə dəmir üzəngi taxmağı tövsiyə edir, bu, Avropa mənbələrində üzənginin ilk xatırlanmasıdır. Kaşğari "üzəngü" sözünü qeyd edir, türkcə "yəhər", "yüyən", "üzəngi" sözləri bu gün də bir çox türk dillərində eynidir.
Mənbələr
Yenilənib: 17 noyabr 2026

















