AŞəxsiyyətMüstəqil dövlətlər
Bumın xaqan
Göytürk xaqanlığının qurucusu (552): Juan-Juanları devirib "türk" adını ilk dəfə dövlət adı edən xaqan.
Bumın Aşina boyunun başçısı idi; Aşinalar Altay ətəklərində Juan-Juan xaqanlığı üçün dəmir əridirdi. 546-cı ildə o, Juan-Juanlara hücum etmək istəyən tele boylarını məğlub edib özünə tabe etdi, sonra Juan-Juan xaqanı Anaqueydən qızını istədi. Anaquey "sən mənim dəmirçi qulumsan" deyə rədd etdi.
Bumın Qərbi Vey sülaləsi ilə ittifaq bağladı və 552-ci ildə Juan-Juanları ağır məğlub etdi, Anaquey intihar etdi. Bumın "İl xaqan" titulunu götürdü, amma elə həmin il vəfat etdi. Qardaşı İstəmi qərb, oğulları isə şərq torpaqlarını idarə etdi. Orxon abidələri onu dövlətin banisi kimi xatırlayır: "Üzə göy tenqri, asra yağız yer qılındıqda, ikisi arasında insan oğlu qılınmış; insan oğlunun üstündə əcdadım Bumın xaqan, İstəmi xaqan oturmuş."
Mənbələr
Yenilənib: 12 noyabr 2026