AƏsərMüstəqil dövlətlər
Kitabi-Dədə Qorqud
Oğuz türklərinin qəhrəmanlıq dastanı — boylardan ibarət ortaq türk abidəsi. 2018-ci ildə Azərbaycan, Qazaxıstan və Türkiyənin birgə təqdimatı ilə UNESCO irsi olub.
"Kitabi-Dədə Qorqud" oğuz türklərinin şifahi ənənədə yaranıb sonradan yazıya alınmış dastanıdır. Dastan "boy" adlanan ayrı-ayrı hekayələrdən ibarətdir; onların hamısını müdrik ozan Dədə Qorqud birləşdirir — o, igidlərə ad qoyur, boyların sonunda dua edir.
Əsərin iki əlyazması məlumdur: Drezden nüsxəsində on iki, Vatikan nüsxəsində altı boy var. 2018-ci ildə İranın Türkmən Səhrası bölgəsində tapılan yeni əlyazmada on üçüncü boy aşkar edildi. Salur Qazan, Bamsı Beyrək, Basat və Təpəgöz kimi obrazlar türk ədəbiyyatının ortaq qəhrəmanlarıdır.
"Dədə Qorqud / Qorqud Ata / Dede Korkut irsi: dastan mədəniyyəti, xalq nağılları və musiqisi" 2018-ci ildə UNESCO-nun Bəşəriyyətin qeyri-maddi mədəni irsi siyahısına daxil edilib. 2000-ci ildə UNESCO-nun dəstəyi ilə dastanın 1300 illik yubileyi qeyd olunub.
Mənbələr
Yenilənib: 1 oktyabr 2026