Turkic Atlas

← Ensiklopediyaya qayıt

ATarixMüstəqil dövlətlər

Dehli Məmlük sultanlığı (1206-1290)

Türk mənşəli keçmiş qul-sərkərdələrin Hindistanda qurduğu sultanlıq: Qütb minarəsi və ilk qadın sultan Raziyyə bu dövrdəndir.

Dehlidə Qütb minarəsi
Syed Sajidul Islam / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0

Qurilər dövlətinin Hindistandakı torpaqlarını türk mənşəli sərkərdə Qütbəddin Aybək idarə edirdi. O, gənc yaşında qul kimi alınıb, sonra ordunun başçısına çevrilmişdi. 1206-cı ildə hökmdarı öldürüləndən sonra Aybək Dehlidə özünü sultan elan etdi. "Məmlük" sözü "sahib olunan", yəni qul deməkdir.

Aybəkdən sonra onun kürəkəni, ilbəri türklərindən olan İltutmuş (1211-1236) sultanlığı möhkəmləndirdi və Bağdad xəlifəsindən tanınma aldı. İltutmuşun qızı Raziyyə (1236-1240) Hindistanın ilk müsəlman qadın hökmdarı oldu. Sultan Balaban (1266-1287) Hindistanı monqol hücumlarından qorudu.

1290-cı ildə əyanlardan Cəlaləddin Xilci uşaq sultanı devirib Xilcilər sülaləsini qurdu və Məmlük sülaləsinin dövrü bitdi. Dehli sultanlığı isə müxtəlif sülalələrin idarəsində 1526-cı ilə, Babürün gəlişinə qədər yaşadı.

Mənbələr

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia
  3. Wikipedia

Yenilənib: 10 noyabr 2026

Əlaqəli yazılar

Bu yazını paylaş