Müstəqillik dövrü: müasir türk dövlətləri (1918 – bu gün)

1918-ci il mayın 28-də Tiflisdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti elan olundu — müsəlman Şərqində ilk demokratik respublika. Elə həmin illərdə Qazax çöllərində Alaş Orda, Türküstanda muxtariyyət hərəkatları yarandı. Birinci Dünya müharibəsindən sonra Anadoluda Mustafa Kamalın rəhbərliyi ilə Qurtuluş savaşı aparıldı və 1923-cü il oktyabrın 29-da Türkiyə Cümhuriyyəti quruldu.

XX əsrin böyük hissəsində türk xalqlarının çoxu Sovet İttifaqının tərkibində yaşadı. 1991-ci ildə SSRİ dağılarkən beş türk respublikası müstəqilliyini elan etdi: Özbəkistan və Qırğızıstan (31 avqust), Azərbaycan (18 oktyabr — müstəqilliyin bərpası), Türkmənistan (27 oktyabr) və Qazaxıstan (16 dekabr). 1983-cü il noyabrın 15-də isə Kipr türkləri Quzey Kipr Türk Respublikasını elan etdilər.

Müstəqil türk dövlətləri tezliklə bir-birinə yaxınlaşdı: 1992-ci ildən zirvə görüşləri keçirildi, 2009-cu ildə Naxçıvan sazişi ilə Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurası yaradıldı, 2021-ci ildə İstanbul zirvəsində o, Türk Dövlətləri Təşkilatı adını aldı. Bu gün təşkilatın beş üzvü — Azərbaycan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan və Türkiyə — və üç müşahidəçisi — Macarıstan, Türkmənistan və Quzey Kipr var.