Dərə döyüşü (731)

731-ci ildə Türgiş xaqanı Sulu Səmərqəndi mühasirəyə aldı. Şəhərin ərəb komendantı Səvrə ibn əl-Hürr Xorasanın yeni valisi Cüneyd ibn Əbdürrəhmandan kömək istədi. Cüneyd təxminən 28 min nəfərlik ordu ilə Kəşdən Səmərqəndə doğru yola çıxdı.

İyul ayında ordu bu iki şəhər arasındakı Taxtaqaraça keçidinə girəndə Türgişlər hücuma keçdilər. Döyüş üç gün davam etdi. Cüneydin ordusu ağır itki ilə Səmərqəndə çıxa bildi. Türgişləri arxadan vurmaq üçün göndərilən Səvrənin 12 minlik dəstəsi isə demək olar ki, tamamilə məhv oldu.

Tarixçi Təbəri bu döyüşü Əməvilər dövrünün ən ətraflı təsvir olunmuş döyüşlərindən biri kimi yazıb. Ərəblər Səmərqəndi saxlasalar da, böyük itkilər onların Orta Asiyada irəliləyişini on il dayandırdı. Xorasana İraqdan yeni qoşunlar gətirilməsi isə sonralar Əməvi hakimiyyətini içəridən zəiflətdi.