ATarixMüstəqil dövlətlər
Göytürklərin istiqlal savaşı (546-552)
Jujanlar üçün dəmir işləyən Aşina türklərinin Bumın xaqanın başçılığı ilə qalxıb öz dövlətlərini qurduğu altı il.
VI əsrin əvvəlində Aşina türkləri Altay dağlarında yaşayır və Jujan (Rouran) xaqanlığı üçün dəmir işləyirdilər. 546-cı ildə tele boyları Jujanlara qarşı yürüşə çıxdı. Türklərin başçısı Bumın onları yolda qarşılayıb məğlub etdi və tele boylarını özünə tabe etdi.
Bu xidmətdən sonra Bumın Jujan xaqanı Anaqueydən qızını istədi. Xaqan rədd etdi və onu "mənim dəmirçi qulum" adlandırdı. Bumın Jujan elçisini öldürüb onlarla əlaqəni kəsdi, 551-ci ildə isə Qərbi Vey sülaləsinin şahzadəsi ilə evlənib Çində müttəfiq tapdı.
552-ci ildə Bumın Jujanlara qarşı həlledici yürüşə çıxdı və onları ağır məğlubiyyətə uğratdı. Anaquey özünü öldürdü, Bumın "İl xaqan" titulu ilə taxta çıxdı. Bumın elə həmin il öldü, Jujanların qalıqlarını isə 555-ci ilə qədər oğlu Muğan xaqan dağıtdı. Belə yaranan Göytürk xaqanlığı tarixdə "türk" adını daşıyan ilk dövlət oldu.
Mənbələr
Yenilənib: 11 noyabr 2026