Turkic Atlas

← Ensiklopediyaya qayıt

Türk tarixi

Qam (türk şamanı)

İnsanlarla ruhlar arasında vasitəçi: xəstəni sağaldan, gələcəyi deyən, qurban mərasimini aparan şəxs. Kaşğari sözü "kahin" kimi izah edir.

Altay-Xakas qamının təbili, Stokholm Etnoqrafiya muzeyi
Daderot / Wikimedia Commons · CC0

Qədim türkcədə şamanın adı "qam" idi, Kaşğari bu sözü "kahin, falçı" kimi izah edir. 568-ci ildə Bizans elçisi Zemarx Göytürk xaqanı İstəminin yanına gələndə bunu öz gözü ilə gördü: türk qamları elçinin yükünü iki od arasından keçirib təbil çaldılar və pis ruhları qovduqlarını söylədilər. Elçinin özünü də alovun arasından keçirdilər.

Qam mərasimlərində təbil əsas alət idi: o, qamın göyə və yeraltı dünyaya "səfərində" atı sayılırdı. XIX əsrdə türkoloq Vasili Radlov Altay qamlarının at qurbanı mərasimini ətraflı təsvir etdi. Bu adət Sibirin türk xalqlarında, altaylılarda, xakaslarda, tuvalılarda və saxalarda XX əsrə qədər yaşadı, söz isə "qamlamaq" (şamanlıq etmək) feilində qalıb.

Mənbələr

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia
  3. Wikipedia

Yenilənib: 17 noyabr 2026

Əlaqəli yazılar

Bu yazını paylaş