ATarixMüstəqil dövlətlər
Kimək xaqanlığı (880-1035)
İrtış boyunda kimək, qıpçaq və başqa boyların qurduğu yeddi boylu birlik: qıpçaqların böyük çöl dövrü buradan başlayır.
Kimək boyları Uyğur xaqanlığı dağılandan sonra İrtış çayı boyunda güclənməyə başladılar. IX əsrin sonunda onların başçısı xaqan titulunu qəbul etdi. Fars müəllifi Qərdizinin yazdığına görə, birliyə yeddi boy daxil idi, qıpçaqlar da onların arasında idi.
Kimək xaqanlığı İrtışdan Ural dağlarına və Aral dənizinin şimalına qədər uzanırdı. Onların həyatı köçəri maldarlığa, xəz ticarətinə və çay boyundakı qışlaqlara əsaslanırdı. Xaqanın qış iqamətgahı İrtış sahilində idi.
XI əsrin əvvəllərində birlikdə üstünlük qərbdəki qıpçaqlara keçdi. Kimək xaqanlığı dağıldı, onun yerində Dəşti-Qıpçaq, yəni "Qıpçaq çölü" yarandı. Bu ad Qara dənizdən İrtışa qədər bütün çöl üçün işlənməyə başladı.
Mənbələr
Yenilənib: 10 noyabr 2026