ATarixMüstəqil dövlətlər
Kokand xanlığı (1709-1876)
Fərqanə vadisində Min boyunun qurduğu, şair xanım Nadirəni yetişdirən və Rusiya imperiyası tərəfindən ləğv edilən xanlıq.
1709-cu ildə özbəklərin Min boyundan olan Şahrux bəy Fərqanə vadisini Buxaradan ayıraraq ayrıca dövlət qurdu. Kokand şəhəri tezliklə onun paytaxtına çevrildi. Əvvəl hökmdarlar "bəy" adlanırdı, XIX əsrin əvvəlində Alim xan "xan" titulunu qəbul etdi.
Ömər xanın dövründə (1810-1822) xanlıq Daşkənddən Türküstan şəhərinə və Yeddisuya qədər genişləndi. Sarayda ədəbiyyat çiçəkləndi: Ömər xan özü "Əmiri" təxəllüsü ilə şeir yazırdı, xanımı Nadirə isə özbək ədəbiyyatının ən tanınmış qadın şairlərindəndir.
XIX əsrin ortasından xanlıq həm daxili çəkişmələrdən, həm də Rusiyanın yürüşlərindən zəiflədi. 1865-ci ildə Daşkənd itirildi. Xudayar xanın dövründə, 1870-ci illərin əvvəlində tikilən saray bu gün Kokandın ən tanınmış abidəsidir. 1876-cı ilin fevralında xanlıq ləğv edildi və Rusiyanın Fərqanə vilayətinə çevrildi.
Mənbələr
Yenilənib: 10 noyabr 2026