Türk tarixi
Kut
Göyün hökmdara verdiyi xoşbəxtlik və hakimiyyət gücü. Bilgə xaqan taxta "kutum olduğu üçün" çıxdığını yazır.

Qədim türk inancına görə kut insanın canına güc verən, onu göylə bağlayan xoşbəxtlikdir. Hökmdarın kutu başqalarından çox olur: göy onu məhz bu kuta görə xalqın başına qoyur. Bilgə xaqan kitabədə yazır: "Tanrı buyurduğu üçün, özümün kutum olduğu üçün xaqan oldum." Kut itərsə, hakimiyyətin də haqqı itirdi.
Söz türk dövlətlərinin titullarında və adlarında yaşadı. Turfandakı Qoço Uyğur dövlətinin hökmdarları "idikut", yəni "müqəddəs kut" adlanırdı. İkinci Göytürk xaqanlığının qurucusu İltəriş və Uyğur xaqanlığının qurucusu Kutluq adını daşıyırdı, bu ad "kutlu" deməkdir. 1069-1070-ci illərdə Yusif Balasaqunlu Qaraxanlı hökmdarına həsr etdiyi əsərinə "Kutadğu bilig", yəni "xoşbəxt edən bilik" adını verdi.
Mənbələr
Yenilənib: 17 noyabr 2026

















