Lozanna sülh müqaviləsi (1923)

1920-ci il Sevr müqaviləsi Osmanlı torpaqlarını bölüşdürürdü, amma Mustafa Kamal Paşanın başçılıq etdiyi Ankara hökuməti onu tanımadı. İstiqlal savaşındakı qələbədən və 1922-ci ilin oktyabrında Mudanya barışığından sonra İsveçrənin Lozanna şəhərində sülh konfransı çağırıldı.

Danışıqlar 1922-ci ilin noyabrından 1923-cü ilin iyuluna qədər fasilələrlə davam etdi, türk nümayəndə heyətinə İsmət Paşa (İnönü) başçılıq edirdi. 24 iyul 1923-cü ildə Rumin sarayında Türkiyə ilə Böyük Britaniya, Fransa, İtaliya, Yaponiya, Yunanıstan, Rumıniya və Serb-Xorvat-Sloven Krallığı arasında müqavilə imzalandı. Türkiyənin Trakya və Anadoludakı sərhədləri tanındı, kapitulyasiyalar ləğv edildi, Boğazlar üçün ayrıca rejim müəyyənləşdi, Mosul məsələsi sonrakı danışıqlara saxlanıldı. Türkiyə ilə Yunanıstan arasında əhali mübadiləsi də bu konfransda razılaşdırıldı.

Lozanna müqaviləsi yeni Türkiyə dövlətinin beynəlxalq hüquqi əsası oldu: üç ay sonra, 29 oktyabr 1923-cü ildə Türkiyə Cümhuriyyəti elan edildi. Türkiyədə 24 iyul hər il Lozanna sülhünün ildönümü kimi qeyd olunur.