Macarıstan

Macarıstanın sahəsi 93 030 kvadrat kilometrdir. Slovakiya, Ukrayna, Rumıniya, Serbiya, Xorvatiya, Sloveniya və Avstriya ilə həmsərhəddir, dənizə çıxışı yoxdur. Mərkəzi Statistika İdarəsinə görə 1 yanvar 2026-cı il tarixinə əhali 9 488 428 nəfərdir. Paytaxt Budapeşt, dövlət dili macar dili, pul vahidi forintdir.

Tarix

Macarlar IX əsrin sonunda Avrasiya çöllərindən gələrək Karpat hövzəsində məskunlaşdılar. Bu hadisəni "vətən fəthi" adlandırırlar. 1000-ci ildə I İştvan kral tacını qəbul etdi. XIII əsrdə türk mənşəli kumanlar (qıpçaqlar) da ölkəyə köçdülər. 1526-cı il Mohaç döyüşündən sonra ölkənin mərkəzi və cənubu 150 il Osmanlı idarəsində qaldı.

Habsburq hakimiyyəti, 1848-ci il inqilabı, Avstriya-Macarıstan dövləti və Birinci Dünya müharibəsindən sonrakı Trianon müqaviləsi (1920) müasir Macarıstanın sərhədlərini formalaşdırdı. 1956-cı il üsyanı sovet qoşunları tərəfindən yatırıldı, 1989-cu ildə ölkə yenidən respublika oldu.

Coğrafiya

Ölkənin böyük hissəsi Dunay və Tisa çaylarının suladığı düzənliklərdir. Şərqdəki Böyük Macar düzənliyi (Alföld) Avrasiya çöllərinin ən qərb ucudur. Balaton Mərkəzi Avropanın ən böyük gölüdür, ən yüksək nöqtə Kekeş dağıdır (1014 m).

Dövlət quruluşu və türk dünyası ilə əlaqələr

Macarıstan parlament respublikasıdır, 1999-cu ildən NATO-nun, 2004-cü ildən Avropa İttifaqının üzvüdür. Macarlar köçəri keçmişlərini və hunlar, kumanlar, Osmanlılarla tarixi bağlarını vurğulayırlar. 2018-ci ildən Macarıstan Türk Dövlətləri Təşkilatında müşahidəçidir. Hər il Buqacda keçirilən Böyük Kurultay türk və macar xalqlarının atçılıq ənənələrini bir araya gətirir.